Angielski system edukacyjny: od szkoły podstawowej do egzaminów A-level Angielski system edukacyjny różni się w wielu aspektach od systemu polskiego, zarówno pod względem struktury, programów nauczania, jak i metod oceniania oraz egzaminów. Poniżej znajduje się szczegółowy opis poszczególnych etapów edukacji.

 

1. Szkoła podstawowa (Primary School) 

Struktura - Wiek uczniów: od 4 do 11 lat. 

​

Podział: szkoła podstawowa dzieli się na Key Stage 1 (KS1) (klasy 1-2, wiek 5-7 lat) i Key Stage 2 (KS2) (klasy 3-6, wiek 7-11 lat).

​

 Program nauczania:

W szkole podstawowej uczniowie uczą się podstawowych przedmiotów, takich jak matematyka, język angielski, nauki przyrodnicze (science), historia, geografia, wychowanie fizyczne (PE), muzyka, sztuka oraz nauczanie o społeczeństwie (PSHE).

​

Ocenianie i egzaminy

Na końcu Key Stage 1 uczniowie zdają podstawowe testy oceniające ich umiejętności w zakresie matematyki i języka angielskiego. W wieku 11 lat, na zakończenie Key Stage 2, uczniowie zdają testy SATs (Standard Assessment Tests) z matematyki, czytania i pisania oraz nauk przyrodniczych. Wyniki tych testów służą do oceny postępów uczniów oraz pomagają w wyborze szkoły średniej.

 

2. Szkoła średnia (Secondary School)

Struktura - Wiek uczniów: od 11 do 16 lat.

Szkoła średnia w Anglii dzieli się na dwa etapy: Key Stage 3 (KS3) – obejmuje klasy 7-9 (wiek 11-14 lat). Key Stage 4 (KS4) – obejmuje klasy 10-11 (wiek 14-16 lat), które kończą się egzaminami GCSE.

 

Program nauczania

W Key Stage 3 uczniowie kontynuują naukę w szerszym zakresie przedmiotów, w tym: matematyka, język angielski, nauki przyrodnicze, historia, geografia, języki obce, sztuka, muzyka, wychowanie fizyczne oraz inne przedmioty humanistyczne i techniczne. W Key Stage 4 uczniowie zaczynają specjalizować się, wybierając niektóre przedmioty, które będą zdawać na egzaminie GCSE (General Certificate of Secondary Education).

 

Ocenianie i egzaminy

GCSE to egzamin kończący szkołę średnią dla uczniów w wieku 16 lat. Uczniowie zwykle przystępują do 8-10 przedmiotów, z których najważniejsze to matematyka, język angielski oraz nauki przyrodnicze (fizyka, chemia, biologia).

Egzaminy są oceniane w skali od 9 do 1, gdzie 9 to najwyższa ocena. Wyniki GCSE mają kluczowe znaczenie przy aplikowaniu do dalszych etapów edukacji.

 

3. Sixth Form / College (Szkoła średnia wyższego stopnia)

Struktura - Wiek uczniów: 16-18 lat.

Po ukończeniu GCSE uczniowie mogą kontynuować naukę w szkołach zwanych Sixth Form Colleges lub po prostu Colleges, które oferują dwa lata edukacji przygotowującej do egzaminów A-level.

 

Program nauczania

Uczniowie w tym etapie wybierają 3-4 przedmioty, które chcą zdawać na egzaminach A-level (Advanced Level), które są wymagane przy aplikacji na uczelnie wyższe. 

Przedmioty są bardziej zaawansowane niż na poziomie GCSE i mogą obejmować m.in. biologię, chemię, matematykę, język angielski, historię, geografię, ekonomię czy języki obce.

 

Ocenianie i egzaminy

Egzaminy A-level są decydujące przy rekrutacji na studia. Są oceniane w skali od A* do E, gdzie A* jest oceną najwyższą.

Wyniki A-levels są zwykle wymagane przy aplikacjach na uniwersytety. Uczniowie zazwyczaj zdają egzaminy z 3-4 przedmiotów.

 

 Porównanie z polskim systemem edukacyjnym

 

1. Struktura systemu -

​

Szkoła podstawowa:

 W Polsce szkoła podstawowa trwa 8 lat, podczas gdy w Anglii kończy się po 6 latach (Key Stage 1 i Key Stage 2). 

​

Szkoła średnia: 

W Polsce po szkole podstawowej uczniowie uczęszczają do czteroletniego liceum lub pięcioletniego technikum, natomiast w Anglii szkoła średnia kończy się po 5 latach GCSE, a następnie uczniowie mają możliwość kontynuacji nauki w Sixth Form/College przez kolejne 2 lata.

 

2. Egzaminy

 W Polsce egzamin ósmoklasisty jest obowiązkowy na zakończenie szkoły podstawowej, a matura na zakończenie liceum lub technikum. 

W Anglii egzaminy GCSE są porównywalne do egzaminu ósmoklasisty i egzaminów maturalnych, ale są bardziej rozbudowane.

A-levels pełnią funkcję matury i są wymagane przy rekrutacji na uczelnie wyższe.

 

3. Program nauczania

W Anglii większy nacisk kładzie się na wczesną specjalizację. Już od poziomu GCSE uczniowie wybierają część przedmiotów, które zdają na egzaminie, a w A-level ograniczają się do 3-4 przedmiotów.

W Polsce program nauczania jest bardziej ogólny przez dłuższy czas, a uczniowie muszą zdawać maturę z większej liczby przedmiotów obowiązkowych, takich jak język polski, matematyka, język obcy i jeden przedmiot dodatkowy.

 

4. Ocenianie

W Anglii oceny są wyrażane w skali numerycznej lub literowej (9-1 dla GCSE, A*-E dla A-level).

W Polsce oceny są wyrażane w skali od 1 do 6, gdzie 6 jest oceną najwyższą.

 

Podsumowując, angielski system edukacyjny stawia na wcześniejszą specjalizację oraz przejrzysty, ustandaryzowany system egzaminacyjny, który jest ściśle powiązany z dalszą edukacją na poziomie uniwersyteckim. Z kolei w Polsce edukacja jest bardziej ogólna, a matury, choć również kluczowe, są bardziej zróżnicowane pod względem zakresu przedmiotowego.